[El Czariusz]

Węgry...
To moja druga ojczyzna.

To najbardziej zaskakujący lud Europy.
Pod względem swego genotypu i fenotypu dzisiejsi Węgrzy mogą uchodzić za wzorcowych mieszkańców Europy Środkowej, niemal nic ich nie wyróżnia od słowiańskich sąsiadów poza językiem, który jest tak niezwykły i odmienny od wszelkich innych znanych języków Europy, jak żaden inny.
Język czyni jednak różnicę, wpływa na ogląd świata, na kulturę, tożsamość, mentalność.

Oczywiście nie wszystkie języki europejskie wywodzą się od wspólnego dla Europy i Indii prajęzyka, którym mówili kiedyś stepowi pasterze między Wołgą, Donem a Kaukazem. Baskowie też mówią dziś językiem, odmiennym od wszystkich innych, ale geneza baskijskiego jest rodzima, wiemy, że w czasach rzymskiego podboju znaczne części Hiszpanii i Galii mówiły podobnymi językami i że Baskowie to dawna ludność Starej Europy stworzonej przez neolitycznych rolników anatolijskich.
Finowie też mówią zupełnie odmiennym językiem, ale zamieszkują północne tereny Europy ciągnące się od środka Półwyspu Skandynawskiego po góry Ural, gdzie różne ludy mówią zbliżonymi do siebie, choć nie identycznymi językami, od Saamów (Lapończyków) na zachodzie po Permiaków na wschodzie.
Finowie mają więc wielu bliższych, jak Karelowie, Ingrowie, Wepsowie, Wotowie, Estończycy, i dalszych kuzynów, jak Maryjczycy, Mordwini czy Komi-Permiacy. I Finowie, i Baskowie, mieszkają na swych ziemiach od zawsze, tzn. nie mamy pojęcia, kto mieszkał tam przed nimi. Pewnie jacyś mezolityczni łowcy zbieracze.

Węgrzy natomiast wpakowali się w środek Europy w roku 896 do Kotliny Panońskiej, nad Dunaj, w miejsce, gdzie wcześniej żyli: Słowianie, Awarowie, Gepidowie i inni Germanie, Hunowie, Sarmaci, Rzymianie, Celtowie, Dakowie, Panonowie, Sigynnowie, Scytowie i tu kończą nam się nazwy etniczne, ale mamy jeszcze 5 tysiące lat środkowoeuropejskich kultur archeologicznych poczynając od pierwszych neolitycznych rolników, którzy stąd zrobili sobie bazę do powolnej ekspansji we wszystkie Europy strony. Węgrzy pojawili się w Europie, wtedy kiedy pojawiały się w niej także inne koczownicze ludy, tureckie, tylko że Węgrzy nie mówili językiem tureckim.